هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
65
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
[ پل سفيد ] 3 فرسخ از « سرخ رباط » گذشته ، « پل سفيد » « 1 » است ، و بسيار خوب پلى است . از ايّام « شاه عباس » الى « 2 » حال ، با كثرت باران « مازندران » و عدم تعمير ، چندان عيب نكرده است . قريب يك ميدان اسب از پل گذشته ، در آن طرف زراعت خوبى ديديم . از وضع « زراعت » و « چيزهاى چوب » ، كه مانند حصارى بر گرد آن كشيده بودند ، كه معلوم مىشد زرّاع آن ولايت بسيار تعب « 3 » مىكشند . آن جانب پل ، به سبب خرابى خيابان ، بسيار جاهست كه مال « سوارى » و « بارى » بسيار بد به دشوارى مىگذرد ؛ چنانكه مترددين ، شاخ درخت بريده ، با برگ فرش كرده ، مىگذرند . عرض خيابان 4 ذرع است . مقدار قليلى به « زيراب » مانده ، عمارت گچ اندود بيرون سفيد ، سطح آن سفالهاى رنگين بسيار منقّح ملحوظ شد . محظوظ شديم كه امشب منزل خوبى داريم . [ آرامگاه امامزاده ] وقتى كه رسيديم ، كه « مرقد مردگان » است ، نه « منزل زندگان » مشهد يكى از امامزادگان واجب التعظيم « 4 » است . از اين عمارت معلوم مىشود كه اگر « رعيت » را
--> ( 1 ) . پل سفيد ، اين پل بر روى رودخانهء تالار ساخته شده و به قول « رضا قلى ميرزاى هدايت » : « پلى محكم بلند ، وسيع بر آن بستهاند و پل سفيد گويند . ( سفارتنامه خوارزم ، 17 ) . پلى است دو دهنه كه يك دهنهء آن بزرگتر و دهنهء ديگر آن كوچكتر است . با گذشتن از روى اين پل ، جادهء شاه عباسى از طرف چپ آب تالار به سمت راست مىآمده است . ناصر الدين شاه آن را از بناهاى شاه عباس مىداند و گفته كه سه چهار چشمه دارد ( التدوين ، 33 ) . شهر پل سفيد امروزه مركز شهرستان سوادكوه است . ( 2 ) . تا به حال . ( 3 ) . تعب , ( taab ) خستگى ، سختى ، مشقت . ( 4 ) . رضا قلى خان هدايت ، مىنويسد : « روى به امامزاده آورديم . در امامزاده ابو طالب آسوديم و آن شب جمعه در طاعت پروردگار و دعاى دوام دولت شهريار بودم . متولى امامزاده را خواسته ، انعامى به او داده ، شمعى بر مرقد سيد مزبور افروختيم و ثوابى اندوختيم . متولى مذكور متواتر و متوالى ذكر كرامات و معجزات از آن مرقد عالى كرد . به حكم صفاى عقيدت و صدق نيت همه را تصديق و زيارتها كرده و عبارتها بر زبان آورده . » ( سفارتنامه خوارزم ، 17 ) امامزاده ابو طالب بن موسى كاظم امروزه بنايى ساده دارد با صندوقى چوبين كه در ورودى ساختمان كندهكارى نقر شده دارد و سازندهء آن « استاد صالح مهرانى » در تاريخ 1012 ه . ق . را نشان مىدهد . ( از آستارا تا استارباد ، 4 / 413 ) .